Η ώρα της αλήθειας για εδαφικό και εγγυήσεις. Tου Σώτου Κτωρή

Η ώρα της αλήθειας για εδαφικό και εγγυήσεις. Tου Σώτου Κτωρή

Share this post

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Σύμφωνα με όσα δημοσίως δηλώνει ο ΠτΔ, έχουν επιτευχθεί σημαντικότατες συγκλίσεις, στις συνομιλίες, στα τέσσερα από τα έξι διαπραγματευτικά κεφάλαια. Ασφαλώς, αυτό κατέστη εφικτό επειδή η νυν τ/κ ηγεσία μετακινήθηκε από παλαιότερες -και εντελώς απαράδεκτες- διεκδικήσεις για λύση συνομοσπονδίας, για πληθυσμιακά ομοιογενείς περιοχές, για συνολική ανταλλαγή περιουσιών, για περιορισμούς στην ενάσκηση των θεμελιωδών ελευθεριών και για μόνιμες παρεκκλίσεις οι οποίες θα ενσωματώνονταν στο πρωτογενές δίκαιο της ΕΕ. Σε ζητήματα που σχετίζονται με τη λειτουργικότητα του κράτους, τις αρμοδιότητες της κεντρικής κυβέρνησης και των πολιτειών, τη συνομολόγηση διεθνών συμφωνιών, την ενοποίηση της οικονομίας, την αστυνόμευση, τη δημογραφική σύνθεση κ.ο.κ. καταγράφονται, πλέον, ευρύτατες συγκλίσεις.
Μόρφου

Με δεδομένες, επομένως, τις συγκλίσεις που έχουν ήδη επιτευχθεί, είναι σχεδόν βέβαιο πως οι δύο πλευρές θα προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο, της διαδικασίας που αφορά τη συζήτηση του εδαφικού. Και εδώ θα πρέπει να υπογραμμιστεί πως είναι η πρώτη φορά, από το 1974, που μια τ/κ ηγεσία αποδέχεται να συζητήσει -και με την υποβολή χαρτών- αυτήν την πτυχή του Κυπριακού. Δεν συνεπάγεται, ασφαλώς, πως θα είναι εύκολη η εξεύρεση μιας συμβιβαστικής φόρμουλας. Κάθε άλλο. Οι Τουρκοκύπριοι εμφανίζονται, προς το παρόν, ανυποχώρητοι στο ενδεχόμενο σοβαρών εδαφικών αναπροσαρμογών. Εμμένουν στη θέση για περιορισμένες «επιστροφές» εδαφών ισχυριζόμενοι ότι η συμφωνία στο εδαφικό δεν θα πρέπει να αγνοεί την υπάρχουσα κοινωνική κανονικότητα και τα τετελεσμένα που διαμόρφωσε επί του εδάφους η παρέλευση του χρόνου. Ειδικότερα από το 2004 και εντεύθεν. Η τ/κ οπτική γωνία φωτογραφίζει, προφανώς, τη Μόρφου.

Έναντι αυτού του αφηγήματος ο ΠτΔ προτάσσει ότι δεν μπορεί να αποδεχθεί συμφωνία η οποία θα διαλαμβάνει ότι η εδαφική πτυχή θα είναι δυσμενέστερη από αυτήν που προέβλεπε το σχέδιο Ανάν. Και νομιμοποιείται να εμμείνει σε αυτή τη θέση. Ακόμη και αν κάτι τέτοιο θα συνεπάγεται την κατάρρευση της διαπραγματευτικής διαδικασίας. Ο ΠτΔ ορθώς ισχυρίζεται πως ένας χάρτης που δεν θα περιλαμβάνει τη Μόρφου ανατρέπει την -καθόλα λογική- ε/κ επιδίωξη για επιστροφή εκατόν χιλιάδων προσφύγων υπό ε/κ διοίκηση, και επιδεινώνει την οικονομική παράμετρο της λύσης, αφού θα συμβάλει σε εκτόξευση του κόστους που θα απαιτηθεί για τη διευθέτηση του περιουσιακού.
Συμβιβασμός με Καρπασία;

Με δεδομένες επομένως τις κόκκινες γραμμές των μερών, απομένουν δύο εναλλακτικές επιλογές. Πρώτον, η Μόρφου να υπαχθεί σε ε/κ διοίκηση και να δοθούν αυξημένα δικαιώματα στους τ/κ χρήστες που έχουν προβεί σε σημαντικές βελτιώσεις σε ακίνητα στην περιοχή. Δεύτερον, η Μόρφου να υπαχθεί σε ομοσπονδιακή διοίκηση με τους νυν χρήστες να διατηρούν, και σε αυτή την περίπτωση, τον πρώτο λόγο για τις περιουσίες που έχουν αναπτύξει. Με την προϋπόθεση, ωστόσο, πως σε ένα τέτοιο σενάριο θα υπαχθούν, σε ανάλογο καθεστώς, και τα τέσσερα χωριά της Καρπασίας (Ριζοκάρπασο, Γιαλούσα, Αγία Τριάδα, Μελάναγρα). Με την υπαγωγή της Καρπασίας και της Μόρφου σε ομοσπονδιακό καθεστώς αντιμετωπίζεται, επίσης, το ζήτημα της ανισορροπίας στην κατανομή των ακτογραμμών, ενώ θα δημιουργηθούν άμεσα και δύο περιοχές πραγματικής συμβίωσης Ε/Κ και Τ/Κ.
Ακιντζί και Τουρκία

Ο Μουσταφά Ακκιντζί γνωρίζει ότι χωρίς συμβιβασμό στο εδαφικό δεν θα υπάρξει πολυμερής. Άρα ούτε και συμφωνία. Κατανοεί, επίσης, ότι η τ/κ πλευρά δεν θα πρέπει, εμμένοντας σε μαξιμαλιστικές θέσεις, να επωμιστεί την ευθύνη ενός ναυαγίου, και αντιλαμβάνεται ότι οι όποιες αποφάσεις για «επιστροφές» εδαφών θα προκαλέσουν, ούτως ή άλλως, κοινωνική και πολιτική αναταραχή εντός της τ/κ κοινότητας. Με αυτές τις παραμέτρους κατά νουν θα μπορούσε, εν τέλει, να αποδεχθεί έναν χάρτη με ομοσπονδιακές περιοχές, νοουμένου, όμως, ότι μια τέτοια απόφαση θα φέρει και τη «σφραγίδα» της Τουρκίας. Ουδείς μπορεί να είναι, ασφαλώς, απόλυτα βέβαιος για τη στάση που θα τηρήσει η Άγκυρα, με δεδομένη τη ρευστή πολιτική κατάσταση στο εσωτερικό της χώρας. Όμως η εμμονή σε μιαν άτεγκτη στάση που θα είχε ως αποτέλεσμα την κατάρρευση της διαδικασίας, λόγω του κάμπου της Μόρφου, φαντάζει εντελώς «ανορθολογική». Κυρίως επειδή μέσω της επίλυσης του Κυπριακού η Τουρκία θα μπορούσε να αποκομίσει οφέλη σε πολλαπλά επίπεδα, με πιο άμεσα αυτά που σχετίζονται με την προώθηση και ευόδωση των ενεργειακών της φιλοδοξιών.
Εγγυήσεις, εκ περιτροπής και ενέργεια

Ωστόσο, η διασύνδεση των τουρκικών στρατηγικών συμφερόντων με την επίλυση του Κυπριακού δεν σημαίνει πως η Άγκυρα θα συγκατανεύσει εύκολα στην πλήρη και άμεση ακύρωση της στρατιωτικής της παρουσίας στην Κύπρο. Παραταύτα, αποδεχόμενη να συζητήσει την αναθεώρηση της συνθήκης εγγυήσεων του ’60, η Τουρκία βρίσκεται ήδη ένα βήμα μπροστά από την ε/κ πλευρά. Ανεξαρτήτως αν αυτή η τουρκική «μετακίνηση» ακόμη δεν αντανακλάται σε προτάσεις που να ικανοποιούν τις μίνιμουμ ανησυχίες των Ελληνοκυπρίων. Ο ΠτΔ ορθώς διαμηνύει σε όλους τους εμπλεκομένους ότι η συμφωνία θα πρέπει να προνοεί για την κατάργηση των μονομερών επεμβατικών δικαιωμάτων. Και την αποχώρηση των στρατευμάτων κατόπιν, έστω, μιας μεταβατικής περιόδου. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, οφείλει να συζητήσει, αν απαιτηθεί, την εκ περιτροπής προεδρία, καθώς και τη διέλευση του ενεργειακού αγωγού μέσω Τουρκίας. Και αν δεν καταστεί ούτε σε αυτή την περίπτωση εφικτή η επίτευξη ενός αποδεκτού συμβιβασμού, τότε ο ΠτΔ ίσως να μην έχει άλλη επιλογή παρά να μην πάει σε συμφωνία.

 
Κατσουρίδης και διζωνική

Είναι αξιοπερίεργο γιατί ο Νίκος Κατσουρίδης υιοθέτησε, εσχάτως, επιχειρηματολογία και ρητορική η οποία ουσιαστικά αμφισβητεί, αυτήν καθεαυτή, τη φιλοσοφία της διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας. Την οποία ο βετεράνος πολιτευτής, ως γνωστόν, αποδέχεται. Σε πρόσφατο άρθρο του αποφάνθηκε πως, δεδομένου ότι θα επιστραφεί «ικανός αριθμός προσφύγων υπό ε/κ διοίκηση» και, ως εκ τούτου, το ποσοστό των Ελληνοκυπρίων που θα εγκατασταθούν στην τ/κ πολιτεία πιθανόν να μην υπερβαίνει το 20%, δεν υπάρχει «κανένας» λόγος που να επιβάλλει τον «περιορισμό» των πολιτικών δικαιωμάτων αυτών των ανθρώπων. Εν πρώτοις, θα πρέπει να ξεκαθαριστεί πως δεν θα υπάρξει κανένας «περιορισμός», αλλά ρύθμιση των πολιτικών δικαιωμάτων μόνο ως προς τον τόπο που αυτά θα ασκούνται. Και αυτό νοουμένου ότι το ποσοστό των Ε/Κ που θα εγκατασταθούν στον βορρά θα υπερβαίνει το 20% του πληθυσμού της τ/κ πολιτείας. Οι εν λόγω ρυθμίσεις είναι απόλυτα συμβατές με το κεκτημένο και τις διεθνείς συμφωνίες για τα ατομικά και τα πολιτικά δικαιώματα. Ο Νίκος Κατσουρίδης γνωρίζει ότι η διζωνικότητα, η ύπαρξη, δηλαδή, δύο πολιτειών στην ομοσπονδία, με την κάθε κοινότητα να διοικεί μία πολιτεία, μπορεί να διασφαλιστεί μόνο με δύο τρόπους. Είτε με την αποδοχή της θέσης Ντενκτάς για εγγυημένες πλειοψηφίες πληθυσμού, είτε με τη ρύθμιση των πολιτικών δικαιωμάτων των Ελληνοκυπρίων που θα εγκατασταθούν στον βορρά. Ούτως ώστε ακόμη και αν -σε οποιαδήποτε στιγμή στο μέλλον- οι Ελληνοκύπριοι καταστούν η πλειοψηφία στην τ/κ πολιτεία οι Τουρκοκύπριοι δεν θα απολέσουν τον έλεγχο των θεσμικών σωμάτων της πολιτείας. Οι Τουρκοκύπριοι ζητούν, για ευνόητους λόγους, αυτό το ζήτημα να διασφαλίζεται από τις πρόνοιες της συμφωνίας. Προκειμένου να αποκλειστεί κάθε πιθανότητα να «διολισθήσουν» στο μέλλον σε καθεστώς «μειονότητας». Αυτό το ζήτημα συμφωνήθηκε, από το 1977, και επαναβεβαιώθηκε από όλους τους Προέδρους της Κυπριακής Δημοκρατίας, μηδενός εξαιρούμενου. Γιατί, αίφνης, ο Νίκος Κατσουρίδης, άλλοτε «θεωρητικός» της διζωνικής ομοσπονδίας, υιοθετεί τις απόψεις πολιτικών δυνάμεων που αντιτίθενται στη λύση ομοσπονδίας; Πρόκειται περί μιας παρεξήγησης ή για πολιτικό «άνοιγμα» στον ενδιάμεσο χώρο ενόψει των προεδρικών του 2018;
Δρ Τουρκικών και Μεσανατολικών Σπουδών

Πηγή: http://politis.com.cy/article/i-ora-tis-alithias-gia-edafiko-ke-engiisis-tou-sotou-ktori

Rate this item
(0 votes)

 

Από Κύπριους, Για την Κύπρο!

Εκστρατεία συλλογής εισφορών.

Αρθρογράφοι