Ώρα για ηγεσία

Share this post

Submit to FacebookSubmit to Google PlusSubmit to Twitter

Ακιντζί και Αναστασιάδης έχουν δηλώσει δημόσια οτι επιδίωξη τους είναι η οριστική επίλυση του Κυπριακού προβλήματος εντός του 2016. Αυτό σημαίνει συμφωνία και δημοψηφίσματα εντός των επόμενων 6 μηνών. Είναι ρεαλιστικό ένα τέτοιο ενδεχόμενο ή πρόκειται απλά για ένα δημόσιο ευχολόγιο των ηγετών χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο;

 

Αν κάποιος δεί την πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο τραπέζι των συνομιλιών είναι απόλυτα εφικτή η επίλυση του προβλήματος εντός του εν λόγω χρονικού διαστήματος. Τούτο γιατί έχουν επιτευχθεί εις βάθος καταγεγραμμένες συγκλίσεις πλέον στα διαπραγματευτικά κεφάλαια της Διακυβέρνησης και Κατανομής Εξουσιών, της Ευρωπαικής Ένωσης, της Οικονομίας και του Περιουσιακού. Με τον όρο «καταγεγραμμένες συγκλίσεις» οι ηγέτες σημειώνουν την λεπτομερή από κοινού καταγραφή των συναντιλήψεων με μαύρο μελάνι κατά τρόπο που να είναι αδύνατη η παρερμηνεία της σύγκλισης αυτής σε πολιτικό ή τεχνοκρατικό επίπεδο. Είναι δηλαδή κοινές θέσεις που θα ενσωματωθούν και θα αποτελέσουν το σώμα της συμφωνίας λύσης του προβλήματος και τη βάση συγγραφής του Ομοσπονδιακού Συντάγματος και των Ομοσπονδιακών Νόμων. Είναι ιδιαίτερα κρίσιμη η διαδικασία αυτή και η πολιτική σημασία της είναι τεράστια γιατί αποτελεί την πρακτική εφαρμογή της αρχής οτι η λύση θα είναι προιόν συμφωνίας και όχι δοτή ή προιόν ξένης παρέμβασης ή επιδιαιτησίας. Αναγκάζει τους ηγέτες να αναλάβουν την πατρότητα και την ιδιοκτησία των συμφωνημένων, αλλά και το πολιτικό όφελος και κόστος που τούτα θα προκαλέσουν. Κοινώς κανένας από τους δύο δεν θα μπορεί μετά «να βγάλει την ουρά του απέξω» ρίχνοντας το φταίξιμο σε τρίτους ή στον συνομιλητή του. Κατ’ αυτό τον τρόπο είναι δεδομένο οτι οι ηγέτες θα στηρίξουν τα συμφωνηθέντα από κοινού, αναδεικνύοντας βεβαίως ο καθένας την ικανοποίηση των ανησυχιών τόσο της δικής του κοινότητας αλλά συνάμα και των επιδιώξεων του Κυπριακού λαού συλλογικά.

 

Υπάρχουν στα 4 αυτά Κεφάλαια δύο βασικά ανοικτά ζητήματα: Στο Κεφάλαιο Διακυβέρνησης Κατανομής Εξουσιών παραμένει ανοικτή η μορφή της εκτελεστικής εξουσίας. Για την τ/κ κοινότητα η εκ περιτροπής εξουσία κρίνεται ως ζωτικής σημασίας θέμα. Βλέπουν μέσα από το μοντέλο αυτό την αναγνώριση της πολιτικής ισότητας αλλά και την επανεισδοχή τους στην άσκηση εκτελεστικής εξουσίας στο κοινό κράτος μετά από την διακοπή άσκησης αυτής ως συνεπακόλουθο των γεγονότων του 1963. Θεωρώ δικαιολογημένη την εμμονή αυτή της τ/κ πλευράς. Τολμώ να πω οτι η εκ περιτροπής προεδρία με σταθμισμένη ψήφο είναι ο μεγαλύτερος συνεκτικός κρίκος για το κοινό κράτος και το εφαλτήριο για το κτίσιμο εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων από πάνω προς τα κάτω. Αποτελεί μια μεγάλη ευθύνη για την τ/κ κοινότητα της οποίας οι φορείς (οι τ/κ πολιτικοί που θα την ασκήσουν) θα πρέπει να αποδείξουν οτι έχουν τη δυνατότητα να φέρουν εις πέρας. Η εκ περιτροπής προεδρία με σταθμισμένη ψήφο συνιστά μια τεράστια βελτίωση της Ζυρίχης. Αντίθετα με το μοντέλο του Αντιπροέδρου με δικαίωμα αρνησικυρίας (βέτο) που συμφωνήθηκε στη Ζυρίχη, το οποίο υιοθετήθηκε στη λογική της προστασίας της μειοψηφίας και ήταν διαχωριστικό, το μοντέλο του εκ περιτροπής προέδρου με σταθμισμένη ψήφο είναι συνεκτικό γιατί αναγκάζει τους υποψήφιους εκ περιτροπής πρόεδρους να απευθύνονται και στις 2 κοινότητες προκειμένου να είναι εκλέξιμοι και ως εκ τούτου οδηγεί σε περιθωριοποίηση των ακραίων φωνών και προσεγγίσεων. Επίσης, αναγκάζει τον εκ περιτροπής πρόεδρο να λειτουργεί ως πρόεδρος όλων των Κυπρίων καθότι τυχόν δυσλειτουργία του κράτους λόγω κατάχρησης της εξουσίας κατά την περίοδο της κατοχής της θέσης από αυτόν θα έχει σοβαρότατο πολιτικό κόστος για τον ίδιο και θα τον οδηγεί σε προσωπικό πολιτικό αδιέξοδο. Τα προβλήματα με την εκ περιτροπής προεδρία συνιστούν καθαρά αλυτρωτικά σύνδρομα και αυτοπαγίδευση της ε/κ πλευράς: Η εκ περιτροπής είναι ένα καταπληκτικό πλήν ορφανό παιδί που κανένας δεν τολμά να υιοθετήσει. Οι δυνάμεις που δεν ευνοούν ρεαλιστικές ή έχουν απορριπτικές προσεγγίσεις στο Κυπριακό επιχείρησαν εν μέρει επιτυχώς να δαιμονοποιήσουν την πρόνοια αυτή. Ο ΔΗΣΥ και ο Αναστασιάδης προκειμένουν να αναρριχηθούν στην εξουσία σε συνεργασία με το ΔΗΚΟ, συνέδραμαν στη δαιμονοποίηση του μοντέλου αυτού παρότι κατά βάθος αναγνωρίζουν οτι συνιστά το ενδεδειγμένο μοντέλο εκτελεστικής εξουσίας. Ακόμη και το ΑΚΕΛ αποφεύγει πλέον να υποστηρίξει ανοικτά το μοντέλο αυτό για να μην θεωρηθεί ενδοτικό παρότι συνιστά δικό του επίτευγμα προερχόμενο από τον υπεύθυνο Κυπριακού του κόμματος τον Τουμάζο Τσελεπή. Κατά τρόπο που δείχνει οτι η κοινωνία είναι πάντα μπροστά από τους πολιτικούς και παρά τη δαιμονοποίηση της για τόσο καιρό και με τόση ένταση τρείς αξιόπιστες έρευνες δείχνουν οτι η εκ περιτροπής προεδρία με σταθμισμένη ψήφο γίνεται αποδεκτή από την ε/κ κοινότητα ως συμβιβαστική λύση.      

 

Υπο το φως των ανωτέρω, ο Αναστασιάδης αρνείται την καταγραφή της εκ περιτροπής προεδρίας ως σύγκλισης εν μέρει λόγω του πολιτικού κόστους που θα φέρει γι’ αυτόν τυχόν αποδοχή της. Θα επικριθεί ως ανακόλουθος και πολιτικά ασυνεπής (ένα ήδη προβληματικό ποιοτικά χαρακτηριστικό του μετά από τα περίφημα «δεσμεύομαι») κάτι που θα ροκανίσει την αξιοπιστία του σε ένα ενδεχόμενο δημοψήφισμα.

 

Δεν είναι όμως μόνο αυτός ο λόγος που ο Αναστασιάδης δεν αποδέχεται την εκ περιτροπής προεδρία στο στάδιο αυτό. Είναι πλέον σαφές οτι ο Αναστασιάδης επιχειρεί να «κρατήσει ως διαπραγματευτικό χαρτί» της εκ περιτροπής για σκοπούς τακτικής. Αν αυτό συνιστά τακτική ή τακτικισμό είναι μια μεγάλη συζήτηση. Το πρώτο είναι λογικό,  το δεύτερο επικίνδυνο. Φαίνεται οτι ο Πρόεδρος επιχειρεί να πιέσει τον Ακιντζί σε μια εις βάθος συζήτηση του εδαφικού σε αυτό το στάδιο. Το επιχείρημα που προτάσσει είναι οτι προκειμένου να προβεί σε κλείσιμο του περιουσιακού με ρυθμίσεις που θα δώσουν de facto πλειοψηφία πληθυσμού και γής στον Ακιντζί στο βορρά (το δεύτερο ανοικτό ζήτημα στα 4 Κεφάλαια), θα πρέπει να είναι σαφές οτι οι ρυθμίσεις του εδαφικού θα είναι τέτοιες που να μπορεί να τις παρουσιάσει ως βελτίωση του Ανάν στην ε/κ κοινότητα. Είναι λογικοφανής η θέση αυτή του Προέδρου. Από τη μια ξέρει οτι όλες ανεξαιρέτως οι έρευνες απολήγουν σε πενιχρά ποσοστά επιστροφής ε/κ όχι μόνον υπο τ/κ διοίκηση αλλά ακόμη και στα εδάφη που θα επιστραφούν υπο τ/κ διοίκηση. Μετά από 42 χρόνια μετά την εισβολή και 53 χρόνια από το 63’ ο κόσμος έχει κτίσει τις ζωές του, γενιές έχουν φύγει και ο κόσμος δεν ευνοεί μετακίνηση από την υφιστάμενη πραγματικότητα του. Ο κόσμος σε συντριπτικά ποσοστά θα επιλέξει αποζημίωση και ανταλλαγή. Άρα ο Αναστασιάδης σωστά, ρίχνει το βάρος στην οικονομική βιωσιμότητα της ρύθμισης και στη ρύθμιση του εδαφικού κατά τρόπο ευνοικό.

 

Το πρόβλημα στην τακτική αυτή είναι οτι παραγνωρίζει οτι η παρατεταμένη συζήτηση του εδαφικού δια ανταλλαγής χαρτών και με παραλλαγές περιοχών υπο αναπροσαρμογή θα δημιουργήσει σοβαρή αναταραχή ένθεν και ένθεν της γραμμής και θα αποσταθεροποιήσει την τ/κ κοινότητα και την ούτως ή άλλως υπο ασφυκτική πίεση ηγεσία του Ακιντζί. Μια τέτοια πίεση θα μπορούσε να λειτουργήσει πολύ αρνητικά στην όλη προσπάθεια, περιορίζοντας τα περιθώρια ελιγμού και υποχωρήσεων της τ/κ ηγεσίας.Δηλαδή θα μπορούσε να εξελιχθεί σε μπούμεραγκ και για την ε/κ κοινότητα. Στην επίσκεψη Άντρου Κυπριανού στην Τουρκία οι Νταβούτογλου, Τσαβούσογλου και Σινιρλίογλου είχαν κάνει σαφές οτι το εδαφικό είναι ζήτημα του Ακιντζί και των τ/κ. Με τον τρόπο αυτό «τράβηξαν το χαλί» κάτω από τα πόδια της τ/κ ηγεσίας σπρώχνωντας το σύνολο του βάρους και του πολιτικού κόστους σε αυτήν για τις επιλογές στο εδαφικό. Είναι γι’ αυτό το λόγο που ο Ακιντζί έχει κάνει την εξής εισήγηση (η οποία κλασσικά παρερμηνεύτηκε από τα ε/κ ΜΜΕ): Αφήνουμε στην άκρη τα ανοικτά θέματα περιουσιακού και διακυβέρνησης και πάμε στο εξωτερικό όπου θα κλείσουμε το εδαφικό χωρίς παρατεταμένες διαπραγματεύσεις και διαρροές και θα τοποθετηθούν οι εγγυήτριες δυνάμεις για το θέμα των εγγυήσεων και της ασφάλειας το οποίο απασχολεί βαθιά την ε/κ πλευρά. Αν οι πλευρές είναι σε ακτίνα συμφωνίας σε εδαφικό και εγγυήσεις, οι ηγέτες μπορούν να κλείσουν τα ανοικτά θέματα διακυβέρνησης και περιουσιακού στην Κύπρο έχοντας συνολική αντίληψη και των 6 Κεφαλαίων γρήγορα και χωρίς παρατεταμένες συζητήσεις.

 

Κάποιος θα ανέμενε οτι η πρόταση αυτή θα εύρισκε απόλυτα σύμφωνη την ε/κ πλευρά αφού συνάδει πλήρως με την πάγια επιδίωξη μας για πρόταξη του εδαφικού και των εγγυήσεων/ασφάλειας τα οποία αποτελούν καίρια ζητήματα με τα βασικά οφέλη για την πλευρά μας σε ενδεχόμενη λύση. Εντούτοις, η Κυβέρνηση δια στόματος Κυβερνητικού Εκπροσώπου απέρριψε την πρόταση αυτή. Αν και η δημόσια συζήτηση, λόγω και προεκλογικού, περιστράφηκε (κατά τρόπο εξαιρετικά μονοδιάστατο) στο κατά πόσον η πρόταση πρέπει να απορριφθεί επειδή συνιστά πενταμερή, ουδείς ασχολήθηκε σοβαρά με την ουσία της πρότασης αυτής και αυτό είναι ανησυχητικό. Αρχικά, είναι σαφές οτι η πρόταση αυτή δεν αφορά διάσκεψη τύπου Μπούργκενστοκ δηλαδή μια τελική διαδικασία πάρε – δώσε ή επιδιαιτησίας. Αφορά ένα ενδιάμεσο σταθμό όπου όλες οι πλευρές θα ανοίξουν τα χαρτιά τους για να δούμε αν είμαστε σε ακτίνα συμφωνίας. Αν δεν είμαστε, τότε πρέπει να το γνωρίζουν όλες οι πλευρές και ιδίως η ε/κ πλευρά η οποία θα πρέπει σε τέτοια περίπτωση να επανεξετάσει σοβαρά τις επιλογές της. Αν είμαστε όμως σε ακτίνα συμφωνίας, τότε είναι δεδομένο οτι η λύση μέχρι το τέλος του χρόνου θα είναι απόλυτα εφικτή. Εδώ ακριβώς προκύπτουν τα μεγάλα ερωτήματα: γιατί δεν πάει σε τέτοια μέθοδο ο Αναστασιάδης; Και πάλιν δια του Κυβερνητικού Εκπροσώπου η πλευρά μας δήλωσε οτι επιθυμεί να συζητηθούν τα Κεφάλαια του Εδαφικού και της Ασφάλειας / Εγγυήσεων στην Κύπρο μεταξύ των ηγετών και μόνο αν είμαστε σε ακτίνα συμφωνίας τότε να πάμε σε διεθνή διάσκεψη με τις τρείς εγγυήτριες δυνάμεις. Η αλήθεια είναι οτι η ε/κ πλευρά φοβάται να πάει σε μια διάσκεψη αυτή τη στιγμή και προτάσσει μη ρεαλιστικές προτάσεις για να την αποφύγει, τουλάχιστον άμεσα μετά τις εκλογές. Η πλευρά μας, φέροντας τα ψυχολογικά κατάλοιπα από τους τραγικούς χειρισμούς στο Μπούργκενστοκ, ανησυχεί οτι σε μια τέτοια ενδιάμεση διάσκεψη θα πρέπει να μπεί σε ένα πάρε – δώσε στο οποίο αντί να δώσει εκ περιτροπής προεδρία έναντι απαλλαγής από εγγυήσεις και de facto πλειοψηφία γής και πληθυσμού έναντι ευνοικών ρυθμίσεων στο εδαφικό, θα μπούν όλα στο τραπέζι και δεν θα πάρει καθαρές και ευνοικές λύσεις σε εγγυήσεις και εδαφικό. Υπάρχει τέτοιος κίνδυνος; Θα είμαι ειλικρινής – υπάρχει. Υπάρχει όμως, αν τον τελευταίο χρόνο δεν έχουμε χτίσει καθαρή εικόνα και ανάλυση για τη διαπραγματευτική μας θέση και ισχύ σε συνάρτηση με τους συμμάχους μας. Αν πράγματι τα μηνύματα που λαμβάνουμε από την ΕΕ και τις ΗΠΑ δείχνουν οτι είναι διαθετειμένες να μας στηρίξουν μέχρι τέλους στα ζητήματα αυτά, αναγνωρίζοντας τη στάση και το ρόλο της ε/κ ηγεσίας στην οικονομία, στην τρομοκρατία, στην ενέργεια και στο Κυπριακό τότε η φοβία είναι αδικαιολόγητη και συνιστά έλλειψη αυτοπεποίθησης και τακτικισμό.

 

Εάν όμως γνήσια ο Πρόεδρος δεν γνωρίζει που στεκόμαστε από πλευράς ισχύος στην παρούσα συγκυρία; Τότε πρέπει να πάει και να ρισκάρει; Η ωμή απάντηση στο δίλημμα αυτό είναι και πάλι ΝΑΙ. Σε περίπτωση που δεν πάει, τότε ο χρόνος θα οδηγήσει εκφυλιστικά την πορεία των εξελίξεων. Η Βουλή θα έχει ένα σωρό απορριπτικά κόμματα που πιθανόν να καταστήσουν τη διακυβέρνηση της χώρας σκόπιμα αδύνατη, ο Ακιντζί δεν θα συζητά ξεσπίτωμα του κόσμου στην Κύπρο (όχι σε δεσμευτικό και καταγεγραμμένο επίπεδο), το ενεργειακό θα πιέζει, ο διεθνής παράγοντας θα πιέζει, το ζήτημα της βίζας και της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας θα πιέζει χωρίς κατανόηση από τους εταίρους μας και η ε/κ πλευρά θα αντιμετωπίσει τον ορατό κίνδυνο ευθύνης για το ναυάγιο λόγω της άρνησης της να πάει σε πολυμερή συζήτηση των ανοικτών θεμάτων. Εν τω μεταξύ, θα αρχίσουμε να εισερχόμαστε σε τροχιά προεδρικών εκλογών και τότε τετέλεσται.

 

Αυτό που απαιτείται στην παρούσα κρίσιμη στιγμή είναι ηγετική βούληση και ανάλυση. Ο Αναστασιάδης πρέπει να αποφύγει τακτικισμούς και παραμυθιάσματα από success story. Πρέπει να αναλύσει μόνος του και με συνδρομή από ειδικούς την διαπραγματευτική ισχύ του ιδίου και της ε/κ πλευράς και την κατάσταση στην Τουρκία και στην τ/κ κοινότητα μακρυά από ερασιτεχνισμούς και ημιμάθειες. Πρέπει να αποφύγει επηρεασμούς από κύκλους που ενδιαφέρονται περισσότερο για την εκ του ασφαλούς επανεκλογή του το 2018 και λιγότερο για το καλό του τόπου και την υστεροφημία του ανδρός. Και το κυριότερο, πρέπει να διατηρήσει τη σχέση εμπιστοσύνης που έκτισε με τον Ακιντζί. Γιατί αυτοί θα συμφωνήσουν και αυτοί θα εφαρμόσουν τη λύση μαζί με τον Κυπριακό λαό.

 

Χαράλαμπος Γ. Προύντζος

 

Δικηγόρος

 

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε. 

Εφ. Πολίτης 21/05/2016

Rate this item
(0 votes)

 

Από Κύπριους, Για την Κύπρο!

Εκστρατεία συλλογής εισφορών.

Αρθρογράφοι